AWBZ en de ggz

Vanaf 1 januari 2008 wordt alle 'op genezing gerichte' ggz-zorg die korter dan één jaar duurt, niet langer uit de AWBZ gefinancierd maar uit de ZVW. Daarmee wordt bijna 80% van de kosten overgeheveld naar de ZVW. Maar wat blijft er dan aan ggz-zorg in de AWBZ? 

 

Hoe verloopt de bekostiging van ggz-zorg?
Hoe werkt de overgang na één jaar verblijf in een instelling?
Hoeveel en welke zorgzwaartepakketten (zzp's) zijn er?

Het B-pakket voor verblijf met behandeling
Het C-pakket voor beschermd wonen en begeleiding
Wie bepaalt het zorgzwaartepakket als ik al in een instelling verblijf?
Wat is een buitengewone zorgvraag?
Wat is een extreme zorgvraag?
Krijgen kinderen in de jeugd-ggz ook een zorgzwaartepakket?
Wat als iemand een meervoudige en/of verslavingsproblematiek heeft?

Valt de forensische psychiatrie binnen de ggz-zzp’s?
Wat is ambulante hulpverlening?
Wat is beschermd wonen?
Intramurale zorg: opname en behandeling in een ggz-instelling
Crisisopvang
Complexe aandoeningen

Hoe zit het met cliëntenondersteuning?
Waar kan ik cliëntenondersteuning vinden?

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 

Hoe verloopt de bekostiging van ggz-zorg?

De op genezing gerichte ggz zit sinds 1 januari 2008 in het basispakket van de zorg-verzekering (ZVW). Hieronder vallen een wekelijks gesprek, dagbehandeling, medicijnen en ook opname in een ggz-instelling gedurende het eerste jaar. Duurt de opname in een ggz-instelling langer dan één jaar, dan worden de kosten betaald vanuit de AWBZ. Ook de niet-geneeskundige kosten, zoals begeleiding, worden dan betaald uit de AWBZ. Daarnaast wordt een inkomensafhankelijke eigen bijdrage gevraagd.

naar boven

Hoe werkt de overgang na één jaar verblijf?

Mensen die voor geneeskundige ggz zijn opgenomen in een instelling, vallen het eerste jaar onder de Zorgverzekeringswet (ZVW). Deze zorg wordt bepaald aan de hand van DBC’s (Diagnose Behandel Combinaties, de ‘prijskaartjes’ van de geneeskundige zorg). Na 365 dagen verblijf gaat de financiering over naar de AWBZ en wordt het DBC omgezet in een zorgzwaartepakket (zzp). De DBC’s en zzp’s zijn inmiddels op elkaar aangepast zodat meteen duidelijk is welk pakket op welke behandelcombinatie volgt.
naar boven

Hoeveel en welke zorgzwaartepakketten zijn er?

Omdat niet iedereen dezelfde zorg nodig heeft is enig maatwerk vereist. Er zijn in totaal 51 pakketten samengesteld die oplopen in zwaarte. Per pakket staat omschreven hoeveel uur zorg, behandeling en begeleiding iemand krijgt. Er zijn:

    10 pakketten voor verpleging en verzorging. 
    13 pakketten voor ggz. 
    29 pakketten voor gehandicaptenzorg.

   De 13 pakketten voor mensen met psychiatrische problemen zijn:

    1B. Voortgezet verblijf met behandeling
    2B. Voortgezet verblijf met structuur en uitgebreide behandeling
    3B. Voortgezet verblijf met intensieve behandeling
    4B. Voortgezet verblijf met intensieve behandeling en verzorging
    5B. Voortgezet verblijf met intensieve behandeling en gedragsregulering
    6B. Voortgezet verblijf met intensieve behandeling en gedragsregulering
    7B. Beveiligd v.v. vanwege extreme gedragsproblemen met zeer intensieve behandeling
    1C. Beschermd wonen met begeleiding
    2C. Gestructureerd beschermd wonen met uitgebreide begeleiding
    3C. Beschermd wonen met intensieve begeleiding
    4C. Gestructureerd beschermd wonen met intensieve begeleiding en verzorging
    5C. Beschermd wonen met intensieve begeleiding en gedragsregulering
    6C. Beschermd wonen met intensieve begeleiding, verpleging en verzorging

Op de opent in een nieuw venster website van VWS kunt u ze allemaal nalezen.

naar boven

Het B-pakket voor verblijf met behandeling

Iemand die voortgezet verblijf met behandeling nodig heeft, krijgt een B-pakket. Dit pakket krijgen mensen die langer dan een jaar in een ggz-instelling verblijven. Het eerste jaar wordt bekostigd vanuit de ZVW. Daarna uit de AWBZ. Een B-pakket bestaat uit de onderdelen behandeling, verblijfszorg en dagbesteding. Wanneer een cliënt ook lichamelijke problemen heeft, kan (persoonlijke) verzorging ook deel uitmaken van het pakket. Er zijn zeven B-pakketten, die oplopen in zorgzwaarte. Iemand met bijvoorbeeld pakket 1-B krijgt gemiddeld 6 uur zorg per week waarvan 1 uur behandeling. Als u ook een indicatie 'dagbesteding’ hebt gekregen, komt daar gemiddeld 3.5 uur dagbesteding per week bij.

naar boven

Het C-pakket voor beschermd wonen met begeleiding

Iemand die een beschermde woonomgeving met begeleiding nodig heeft, krijgt een C-pakket. Behandeling maakt géén deel uit van dit pakket, maar de zorgverlener kan zonodig wel een psychiater consulteren. Wanneer u toch behandeling of een tijdelijke opname nodig heeft, wordt dit voor het eerste jaar betaald uit de ZVW. Iemand met pakket (6-C) krijgt gemiddeld 21 uur zorg per week. Als u ook een indicatie ‘dagbesteding’ hebt gekregen, dan komt daar gemiddeld 4 uur per week dagbesteding bij. naar boven

Wie bepaalt het zorgzwaartepakket als ik al in een instelling verblijf?

De indicatiestelling in zorgzwaartepakketten is per 1 juli 2007 ingegaan. Mensen die vóór die tijd al in een instelling verbleven, zijn eind 2006 door hun instelling beoordeeld om ze in te delen in een zorgzwaartepakket. In het voorjaar 2008 werden zij opnieuw beoordeeld. Het CIZ is eindverantwoordelijk en kan in het besluit afwijken van het oordeel van de instelling.

naar boven

Wat is een buitengewone zorgvraag?

Een buitengewone zorgvraag gaat om mensen die specialistische (en extra dure) zorg nodig hebben. Hiervoor kijkt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) in 2009 of een speciale regeling ontworpen moet worden. naar boven

Wat is een extreme zorgvraag?

Extreme zorgvraag gaat over mensen die extra veel zorg of begeleiding nodig hebben, en dus niet in een zzp ‘passen’. De opent in een nieuw venster NZa zal hier in de loop van 2009 een regeling voor ontwerpen. De regeling die in 2009 geldt, is dat de zorgaanbieder en het zorgkantoor gezamenlijk een aanvraag bij de NZa moeten doen voor een toeslag voor een cliënt met een extreme zorgbehoefte. Als het om een cliënt gaat voor wie nog niet eerder een toeslag is toegekend, moet de aanvraag ondersteund worden door een positief advies van het Centrum voor Consultatie en Expertise ( opent in een nieuw venster CCE). Het CCE is een centrum dat gespecialiseerd is in cliënten met een bijzondere zorgvraag en waarvoor onafhankelijke hulpverleners (onder meer psychiaters) werken. naar boven

Krijgen kinderen en jongeren in de ggz ook een zzp?

Kinderen en jongeren in de ggz zijn vooralsnog moeilijk in een zzp te plaatsen. Reden is o.a. dat zij extra begeleiding bij het opgroeien nodig hebben (vervanging ouderrol) en dat gezinsbegeleiding vaak nodig is. Er is al een oplossing gezocht door te sleutelen aan de richtlijnen voor indicatiestelling, maar dat heeft tot nog toe weinig opgeleverd. Mogelijk komen er op termijn wel aparte zzp’s voor de jeugd-ggz of komen er vaste toeslagen op de bestaande zzp’s. In 2009 blijft voor de jeugd-ggz in ieder geval de oude financierings-systematiek gelden. Kinderen en jongeren met ggz-problematiek krijgen geen indicatie van het CIZ maar van Bureau Jeugdzorg. Bij een IQ van lager dan 80 stelt het CIZ weer wél de indicatie. naar boven

Wat als iemand een meervoudige- en/of verslavingsproblematiek heeft?

Sommige zorgzwaartepakketten zijn bedoeld voor cliënten met een meervoudige problematiek. Bijvoorbeeld psychiatrische cliënten die ook verpleging en verzorging nodig hebben. Zij krijgen zzp 6-B. Of mensen met een licht verstandelijke handicap die ook lijden aan ernstige gedragsstoornissen. De zogenaamde ‘dominante grondslag’ is dan bepalend voor de zzp waarin iemand terecht komt. Voor belangenorganisaties blijft een aandachtspunt of mensen met een meervoudige problematiek in de praktijk wel het juiste pakket krijgen (en of er überhaupt wel een pakket is wat bij die persoon past). Als voorbeeld wordt genoemd iemand die schizofrenie heeft, maar ook een dwarslaesie. Of iemand met een manisch depressieve stoornis die daarnaast kampt met ernstig hartfalen. Mensen met verslavings-problemen vallen binnen de ggz-zorgzwaartepakketten. Mensen met een dubbele diagnose (psychiatrie en verslaving) dus ook. naar boven

Valt de forensische psychiatrie binnen de pakketten van de ggz?

De forensische psychiatrie is op strafrechtelijke grondslag gestoeld en valt onder justitie en heeft niets te maken met ggz-zzp’s. Voor forensische psychiatrie op niet-strafrechtelijke grondslag geldt dat cliënten sowieso onder de zwaarste zzp vallen (7B), mogelijk met een toeslag voor extreme zorgzwaarte. naar boven

Wat is ambulante hulpverlening?

Dat is zorg buiten de muren van een instelling. Deze zorg wordt o.a. gegeven door Regionale Instellingen voor Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg (RIAGG's), vrijgevestigde hulpverleners, en de Consultatiebureaus voor Alcohol en Drugs (CAD's). Klik opent in een nieuw venster hier voor adressen. 75 % van de cliënten wordt ambulant behandeld. Dat betekent dat de cliënt tijdens de behandeling thuis blijft wonen en (indien mogelijk) aan het werk blijft. Is er meer zorg nodig, dan kan iemand voor kortere of langere tijd deeltijdbehandeling krijgen. In dat geval gaat iemand een aantal dagen per week naar de dagopvang binnen een ggz-instelling. Soms is langdurige opname nodig, al dan niet in een gesloten afdeling. naar boven

Wat is beschermd wonen?

Beschermd wonen vind plaats in een Rijksinstelling voor Beschermd Wonen (RIBW), dagbehandeling en dagbestedingaanbod (DAC). Deze zorg en hulpverlening wordt gedeeltelijk binnen en buiten een instelling gegeven en wordt ook wel semimuraal genoemd. Zo’n zes procent van het totaal aantal cliënten in de gespecialiseerde ggz verblijft in een beschermde woonvorm. naar boven

Intramurale zorg: opname en behandeling in een ggz-instelling

Opname en behandeling in een Algemeen Psychiatrisch Ziekenhuis (APZ), een Psychiatrische Afdeling van een Algemeen Ziekenhuis (PAAZ), een verslavingskliniek of een herstellingsoord. Dit is binnen een instelling en wordt ook wel intramuraal genoemd. Ggz-instellingen bieden zorg steeds vaker aan in kleine centra zoals Multifunctionele Eenheden (MFE) en Regionale Psychiatrische Centra (RCP). In deze centra zijn ambulante en klinische zorg gebundeld. Niet al deze hulpvormen en zorginstellingen vallen onder de AWBZ. Duurt de opname langer dan een jaar, dan worden de kosten betaald vanuit de AWBZ.

naar boven

Crisisopvang

Een belangrijke functie van de ggz is de acute of spoedeisende hulp, ook wel crisisopvang genoemd. Cliënten kunnen zich vrijwillig aanmelden voor opname, maar kunnen ook daartoe worden gedwongen. De rechter toetst aan de hand van de Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen (BOPZ) of er reden is voor gedwongen opname. naar boven

Complexe aandoeningen

Cliënten met zeldzame of complexe psychische aandoeningen (circa 2 à 3%) kunnen terecht bij een beperkt aantal gespecialiseerde instellingen. Het gaat dan bijvoorbeeld om mensen de lijden aan zeer zware of chronische depressies, schizofrenie, levensbedreigende eetstoornissen, persoonlijkheidsstoornissen of verslavingsproblematiek. Deze topklinische zorg is sterk in ontwikkeling. naar boven

Hoe zit het met cliëntondersteuning?

Cliënten zijn niet altijd in de positie om zelf goed te kunnen onderhandelen over het zorgplan. Ze missen vaak de vaardigheden, de kennis, energie of het zelfvertrouwen. Ook ontbreekt soms de medewerking van de zorgaanbieder. Familieleden of andere direct betrokkenen kunnen de cliënt daarbij ondersteunen. Maar soms is onafhankelijke cliëntondersteuning beter. Een argument voor cliëntondersteuning is dat het zichzelf terugbetaalt omdat met goede ondersteuning de cliënt eerder de zorg krijgt die bij hem of haar past.
Cliëntenondersteuning is o.a. wenselijk bij: 

                  > wegwijs maken binnen de AWBZ-zorg
                  > ondersteunen bij indicatiestelling, klachtmogelijkheden, PGB etc.
                  > ondersteuning bij het onderhandelen over het zorgplan.

Voorzover bekend is de laatste vorm van ondersteuning nog weinig ontwikkeld, maar wel gewenst. Er wordt nog nagegaan wat de wet AWBZ zegt over ondersteuning en mogelijke aanspraken die daaruit volgen. naar boven

Waar kan ik cliëntenondersteuning vinden?

We noemen hier de vijf belangrijkste mogelijkheden om aan ondersteuning te komen:

               1.  Ggz-steunpunten  

                     Er zijn circa 36 steunpunten ggz in Nederland. Dat zijn de RCO’s:
                     Regionale Cliënten Ondersteuning. Zij kunnen u met allerhande vragen
                     helpen en verder verwijzen. Een overzicht van alle regionale RCO’s kunt u
                     vinden op de website van opent in een nieuw venster Vo!ce

               2. Cliënten- en familieorganisaties in de ggz 

                    Ook kunt u terecht bij de cliënten- en familieorganisaties in de ggz en 
                    verslavingszorg. Sommige van die organisaties zijn ziektespecifiek,
                    anderen zijn meer algemeen. U kunt ze vinden op opent in een nieuw venster www.platformggz.nl  

               3. Aanvullende activiteiten via de eiggenwijzer

                     Voor als u naast uw behandeling nog andere vormen van ondersteuning 
                     zoekt, zoals lotgenotencontact, trainingen of cursussen om uw persoonlijke
                     situatie te verbeteren. Kijk op opent in een nieuw venster www.eiggenwijzer.nl 

               4. Voor juridische raad en daad: de PVP’er

                    Binnen de instellingen zijn er ook patiëntenvertrouwenspersonen. Zij staan
                    cliënten terzijde bij klachten, maar hebben niet de taak om te helpen bij
                    onderhandelingen over het zorgplan. Uit onderzoek is gebleken dat het gebrek
                    aan voldoende onafhankelijke cliëntondersteuning gezien wordt als een groot 
                    knelpunt. Ook is gebleken dat er nog heel weinig specifiek aanbod is voor
                    ondersteuning bij onderhandelingen over het zorgplan. Kijk op: opent in een nieuw venster www.pvp.nl 

                5.  MEE                

                     VWS heeft met opent in een nieuw venster MEE afspraken gemaakt over hun rol in ondersteuning van 
                     mensen die door de pakketmaatregelen geen of minder begeleiding ontvangen.
                     Tot nu toe was de ondersteuning van MEE alleen mogelijk voor cliënten die
                     gedurende 2009 hun recht op begeleiding geheel verloren en als gevolg daarvan
                     recht hadden op de gewenningsperiode. Er is nu besloten dat cliënten die per 
                     1 januari 2010 hun indicatie begeleiding verloren, zich tot 30 juni 2010 bij MEE 
                     voor ondersteuning kunnen melden. Daarmee loopt de feitelijke ondersteuning
                     van MEE door tot en met 31 augustus 2010. Lees opent in een nieuw venster hier de brief van MEE van
                     15 december 2010.

naar boven

                       Vragen? Klachten? Bel 0900 - 0401208


                                  Maandag t/m donderdag van 10.00 tot 14.00 uur 
                                                            1 cent per minuut

 

 


Eigen bijdrage AWBZ? opent in een nieuw venster

        
opent in een nieuw venster Zorgzwaartepakketten van 2010 op een rijtje. 
opent in een nieuw venster Daar hebt u recht op in een AWBZ-instelling 

Lees ook

opent in een nieuw venster Langdurige ggz in de knel
opent in een nieuw venster Zorgzwaartepakketten: knelpunten en
opent in een nieuw venster aanbevelingen vanuit cliënten- en 
opent in een nieuw venster familieperspectief 
opent in een nieuw venster Zorgzwaartepakketten ggz instabiel (VWS)
opent in een nieuw venster Rapport: Onderscheid B- en C pakketten niet 
opent in een nieuw venster uniform gehanteerd (PWC)
opent in een nieuw venster Onjuiste indicaties in de zorgpakketten ggz 
opent in een nieuw venster Brief Bussemaker over 'herallocatie' zzp's  
opent in een nieuw venster Kwart cliënten verliest AWBZ-begeleiding 
opent in een nieuw venster Bezuiniging raakt chronische patiënt hard (Psy)
opent in een nieuw venster Rapport HHM: Getroffen klantgroepen AWBZ 

Links

opent in een nieuw venster www.mee.nl 
opent in een nieuw venster www.ggznederland.nl  
opent in een nieuw venster www.nvvp.nl 
opent in een nieuw venster www.nvvp.net  
opent in een nieuw venster www.nip.nl  
opent in een nieuw venster www.hulpgids.nl  
opent in een nieuw venster www.pvp.nl 
opent in een nieuw venster www.cce.nl  
opent in een nieuw venster Regionale RIBW's
opent in een nieuw venster Centra voor Alcohol en Drug  
opent in een nieuw venster Regionale ggz-steunpunten (RCO's)
             

        opent in een nieuw venster

 

Terug naar vorige pagina