AWBZ en de veranderingen

Alle zorg die langer dan een jaar duurt wordt betaald uit de AWBZ. Maar
dat geldt vanaf 1 januari 2009 niet meer voor iedereen. Hoe wordt bepaald welke zorg u krijgt? Wat zijn de gevolgen? En hoe zit dat met al die verschillende 'eigen bijdragen'? 

Waarom zijn er veranderingen nodig?
Om welke veranderingen gaat het?
Veranderingen in de functie begeleiding
Veranderingen in aantal uren begeleiding
Veranderingen in de ‘grondslag psychosociaal’
Veranderingen in de eigen bijdrage met en zónder verblijf 
Wat zijn lichte, matige of ernstige beperkingen?
Op welke onderdelen worden die beperkingen beoordeeld?
Krijgt iemand met een lichte beperking nog ondersteunende begeleiding?
Wie bepaalt of ik recht heb of hou op begeleiding? (herindicatie)
Wat zijn de gevolgen voor mij?
Ik krijg na herindicatie geen AWBZ-begeleiding meer, wat nu?
Is er een gewenningsperiode voor mensen die het recht op AWBZ-begeleiding verliezen?
Dagbesteding, begeleiding en jeugdzorg van Rijk naar gemeenten vanaf 2013
Ik wil bezwaar maken tegen het indicatiebesluit
Ik wil een klacht indienen over het indicatiebesluit   

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Waarom zijn er veranderingen in de AWBZ nodig?

Vanaf 1 januari 2009 is de AWBZ veranderd. De AWBZ is bedoeld voor mensen met
ernstige beperkingen die gedurende lange tijd (vaak levenslang) zorg, verpleging en ondersteuning nodig hebben. De regering wil met de veranderingen bereiken dat de
AWBZ betaalbaar blijft. Voor nu en in de toekomst. De maatregelen zijn ook bedoeld
om de kwaliteit en toegankelijkheid van de AWBZ te verbeteren. naar boven

Om welke veranderingen gaat het?

De AWBZ kende tot voor kort 6 zorgfuncties:

1. ondersteunende begeleiding > gewijzigd  (was OB)
2. persoonlijke verzorging
3. verpleging
4. activerende begeleiding > gewijzigd  (was AB)
5. behandeling > gewijzigd
6. zorg met verblijf, tijdelijk of langdurig

De drie zorgfuncties ‘ondersteunende begeleiding’ en ‘activerende begeleiding' en
'behandeling’ zijn sinds 1 januari 2009 samengevloeid tot twee nieuwe zorgfuncties: ‘begeleiding’ en ‘behandeling’. Het doel van de nieuwe functie ‘begeleiding’ is niet langer
om de zelfredzaamheid én participatie van mensen te bevorderen, maar alleen nog maar
de zelfredzaamheid. De nieuwe functie 'begeleiding' is voor mensen die matige of zware beperkingen onder-vinden bij:

• sociale redzaamheid
• bewegen en verplaatsen
• psychisch functioneren
• geheugen of oriëntatie
• matig of zwaar probleemgedrag vertonen

Onder de AWBZ-zorg vallen vanaf 1 januari 2009 dus nog maar 5 'zorgfuncties'. Het maakt niet uit of die in een instelling geleverd worden of daarbuiten:

1. begeleiding > bij dagindeling, in groepen of individueel
2. persoonlijke verzorging > wassen, aankleden, medicijngebruik, toiletbezoek
3. verpleging > wondverzorging, injecties
4. behandeling > herstel, verbetering, terugvalpreventie, revalidatie
5. zorg met verblijf > in instellingen, verzorging- of verpleeghuizen

naar boven

Veranderingen in de functie ‘begeleiding’

Van de functie 'begeleiding' uit de AWBZ zijn steeds meer mensen gebruik gaan maken.
Die begeleiding is feitelijk bedoeld voor mensen met matige of ernstige beperkingen.
Dat zijn mensen die zónder begeleiding grote kans lopen op verwaarlozing of opname in een  in-stelling. Omdat de laatste jaren ook steeds meer mensen met lichte beperkingen ‘oneig-enlijk’ gebruik maken van de begeleiding, is de AWBZ te duur geworden. Zo duur,
dat het ten koste gaat van die mensen voor wie de AWBZ eigenlijk bedoeld is. Om daar iets aan te doen is in 2009 de 'pakketmaatregel begeleiding' doorgevoerd. Wie wil weten welke tarieven er voor de functie begeleiding per uur en per klasse zijn, kan dat vinden op de site van Per Saldo. 

naar boven

Verandering in aantal uren begeleiding

AWBZ-begeleiding wordt in dagdelen en in uren gegeven. Het maximale aantal dagdelen
is 9 dagdelen per week. Het aantal uren kan variëren.

naar boven

Veranderingen in de ‘grondslag psychosociaal’

Mensen die vanwege psychosociale problemen recht hadden op de oude ABWZ-functie 'ondersteunende begeleiding' of op 'persoonlijke verzorging', moeten daarvoor sinds 1 januari 2009 bij het WMO-loket van de gemeente zijn. Dat geldt voor mensen in de maatschappelijke opvang, verslavingszorg, vrouwenopvang of uit ontregelde gezinnen.

naar boven

Veranderingen in de eigen bijdrage

Vanaf 21 juni 2010 betaalt iedere volwassene die thuis woont en AWBZ-begeleiding in natura ontvangt een eigen bijdrage. (Voor de functies 'persoonlijke verzorging' en 'verpleging' in de AWBZ bestond die eigen bijdrage al.) De eigen bijdrage voor een alleenstaande met een minimuminkomen is € 17,80 per periode van vier weken. Als er al een eigen bijdrage wordt betaald over andere AWBZ-functies (of hulp vanuit de WMO) dan komt deze extra eigen bijdrage te vervallen.

Eigen bijdrage bij verblijf 2012

De eigen bijdrage moet ook betaald worden als iemand langer dan één jaar in een ggz-instelling, ziekenhuis of in een beschermde woonomgeving verblijft. De eigen bijdrage is vanaf de eerste dag van verblijf verschuldigd. Er is een hoge en een lage eigen bijdrage.
De hoge is voor mensen bij wie de kans klein is dat zij ooit weer zelfstandig zullen gaan wonen. De lage is voor mensen bij wie de kans groot is dat zij binnen redelijke termijn  terugkeren naar de eigen woonruimte.  De lage eigen bijdrage is minimaal € 145,60 en maximaal € 778,60 per maand. Het maximale bedrag voor de hoge eigen bijdrage is
€ 2.136,40. Voor de hoge eigen bijdrage is geen minimum vastgesteld. De gegevens
over het inkomen worden verstrekt door de Belastingdienst. Omdat het enige tijd kan
duren voordat de Belastingdienst de volledige gegevens kan verstrekken, wordt er eerst
een 'voorlopige eigen bijdrage' opgelegd. Zodra de definitieve gegevens bekend zijn, volgt een eindafrekening.

Zelf uitrekenen

Op de website van het CAK staat de nieuwe rekenhulp. Daarmee kunt u uw eigen bijdrage berekenen.  

Eigen bijdrage voor thuiswonende PGB-houders

PGB-budgethouders (met een PGB voor begeleiding) betalen al vanaf 1 januari 2010 een eigen bijdrage. In verband met de invoering van de 'Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten' (Wtgc) is er een korting op de eigen bijdragen van 8% voor mensen van 65 jaar en ouder, en 16% voor mensen jonger dan 65. Zie ook bij Wtcg.  

naar boven

Wat zijn lichte, matige of ernstige beperkingen?

Om in de AWBZ te kunnen bezuinigen moeten er uniforme criteria voor de indicatiestelling worden opgesteld. De grote discussie die momenteel door alle betrokken instellingen wordt gevoerd is wanneer beperkingen licht, matig of zwaar zijn. Daar is zeker nog geen overeen-stemming over. Het LPGGz vindt dat de criteria voor licht, matig en zwaar niet helder en eenduidig zijn en daarom niet zullen leiden tot uniforme indicatiestelling. De grens tussen lichte, matige en zware beperkingen wordt in theorie bepaald door het ministerie van VWS.

naar boven

Op welke onderdelen worden die beperkingen beoordeeld?

Eerst stelt het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) of het Bureau Jeugdzorg (BJZ) de ziekte, aandoening of beperking vast. Daarna wordt de mate van beperking op vijf onderdelen beoordeeld: 

• sociale redzaamheid (de regie over het eigen leven, sociale contacten)
• bewegen en verplaatsen (het zelfstandig voortbewegen)
• probleemgedrag (destructief, dwangmatig, grensoverschrijdend of agressief )
• psychisch functioneren (denken, concentreren en waarnemen)
• geheugen- en oriëntatiestoornissen (geheugen en bewustzijn) 

naar boven

Krijgt iemand met een lichte beperking nog ondersteunende begeleiding?

Alleen mensen met matige of ernstige beperkingen komen nog in aanmerking voor begelei-ding uit de AWBZ. Iedereen die een indicatiebesluit van het CIZ of van BJZ had, werd vanaf
1 april 2009 opnieuw geïndiceerd. In de nieuwe situatie kregen mensen met een lichte beperking géén indicatie meer voor ondersteunende begeleiding bij beperkingen op het gebied van:

• persoonlijke verzorging en sociaal leven (eten en drinken, wassen en aankleden)
• huishoudelijk leven (maaltijden, kleding verzorgen, lichte schoonmaak)
• maatschappelijk leven (sociale contacten en activiteiten buitenshuis)
• psychisch welbevinden (depressie, angst, eenzaamheid)

Die vormen van begeleiding zijn overgeheveld naar de WMO en worden door gemeenten uitgevoerd.   naar boven

Wie bepaalt of ik recht heb of hou op begeleiding?

Vanaf 1 april 2009 werden mensen in de AWBZ opnieuw geïndiceerd door het CIZ of Bureau Jeugdzorg. Ook jongeren (en hun ouders) kunnen dus door de pakketmaatregelen getroffen  worden. Het CIZ of Bureau Jeugdzorg beoordeelde of mensen recht hebben (of houden) op begeleiding. 

naar boven

Wat zijn de gevolgen voor mij?

De veranderingen van de AWBZ-begeleiding kunnen voor u het volgende betekenen:

• U krijgt een nieuwe indicatie en er verandert niets aan de begeleiding. 
• U krijgt een nieuwe indicatie waarbij het aantal uren begeleiding minder wordt. 
• U krijgt geen nieuwe indicatie en daarom ook geen AWBZ-begeleiding meer, omdat uw beperkingen te licht zijn om nog langer voor deze begeleiding in aanmerking te komen. Dan kunt u naar het WMO-loket van uw gemeente. 

naar boven

Ik krijg na herindicatie geen AWBZ-begeleiding meer, wat nu?

Als u geen nieuwe indicatie begeleiding krijgt, moet u die begeleiding op een andere
manier regelen. Bijvoorbeeld door hulp te zoeken in de naaste omgeving, of bij de gemeente (via de WMO).

naar boven

 Was er een gewenningsperiode?

Is er een overgangsperiode voor mensen die het recht op AWBZ-begeleiding verliezen?
Om mensen niet plotseling met de veranderingen te confronteren was 2009 een overgangsjaar. Zo heeft iedereen ruim de tijd gehad om zich voor te bereiden op de verandering.
naar boven

Dagbesteding, begeleiding en jeugdzorg van Rijk naar gemeenten
vanaf 2013

De functies dagbesteding en begeleiding worden in 2013  overgeheveld van de AWBZ
naar de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Vanaf 2013 worden gemeenten verantwoordelijk voor nieuwe cliënten van de dagbesteding en begeleiding, vanaf 2014
voor alle cliënten.

naar boven

Ik wil bezwaar maken tegen het indicatiebesluit

Wat als u het niet eens bent met de inhoud van het indicatiebesluit van het CIZ? Dan is
het  mogelijk om een bezwaarschrift in te dienen tegen het indicatiebesluit. Dat kan binnen een termijn van zes weken. Die mogelijkheid staat ook in de brief die u van het CIZ heeft ontvangen met uw nieuwe indicatie. Levert het bezwaarschrift niet op wat u ervan had gehoopt, dan is het mogelijk in beroep te gaan bij de rechter. Sommige mensen zijn niet handelingsbekwaam. Zij kunnen niet zelf bezwaar aantekenen maar zijn afhankelijk van familie, direct betrokkenen of een cliëntenondersteuner.  naar boven

Ik wil een klacht indienen over het indicatiebesluit

Het CIZ heeft een klachtencommissie. NB: een klacht is iets anders als een bezwaar.
Een klacht gaat over hoe de indicatie is afgehandeld (bijv. informatievoorziening, bejegening). Een bezwaar gaat over de inhoud van het indicatiebesluit. Informatie over klachten, bezwaar en beroep staan op de site van het CIZ.     naar boven

               Vragen? Klachten? Bel 0900-0401208

                        Maandag, dinsdag en donderdag van 10.00 tot 13.00 uur
                                                  1 cent per minuut