AWBZ en de veranderingen

Alle zorg die langer dan een jaar duurt wordt betaald uit de AWBZ. Maar dat geldt vanaf 1 januari 2009 niet meer voor iedereen. Hoe wordt bepaald welke zorg u krijgt? Wat zijn de gevolgen? En hoe zit dat met al die verschillende 'eigen bijdragen'? 


Waarom zijn er veranderingen nodig?
Om welke veranderingen gaat het?
Veranderingen in de functie begeleiding

Veranderingen in aantal uren begeleiding
Veranderingen in de ‘grondslag psychosociaal’
Veranderingen in de eigen bijdrage met en zónder verblijf 
Wat zijn lichte, matige of ernstige beperkingen?
Op welke onderdelen worden die beperkingen beoordeeld?
Krijgt iemand met een lichte beperking nog ondersteunende begeleiding?

Wie bepaalt of ik recht heb of hou op begeleiding? (herindicatie)
Wat zijn de gevolgen voor mij?
Ik krijg na herindicatie geen AWBZ-begeleiding meer, wat nu?
Is er een gewenningsperiode voor mensen die het recht op AWBZ-begeleiding verliezen?
Ik wil bezwaar maken tegen het indicatiebesluit

Ik wil een klacht indienen over het indicatiebesluit   

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Waarom zijn er veranderingen in de AWBZ nodig?

Vanaf 1 januari 2009 is de AWBZ veranderd. De AWBZ is bedoeld voor mensen met ernstige beperkingen die gedurende lange tijd (vaak levenslang) zorg, verpleging en ondersteuning nodig hebben. De regering wil met de veranderingen bereiken dat de AWBZ betaalbaar blijft. Voor nu en in de toekomst. De maatregelen zijn ook bedoeld om de kwaliteit en toeganke-lijkheid van de AWBZ te verbeteren. naar boven

Om welke veranderingen gaat het?

De AWBZ kende tot voor kort 6 zorgfuncties:

  1. ondersteunende begeleiding > gewijzigd  (was OB)
  2. persoonlijke verzorging
  3. verpleging
  4. activerende begeleiding > gewijzigd  (was AB)
  5. behandeling > gewijzigd
  6. zorg met verblijf, tijdelijk of langdurig

De drie zorgfuncties ‘ondersteunende begeleiding’ en ‘activerende begeleiding' en 'behande-ling’ zijn sinds 1 januari 2009 samengevloeid tot twee nieuwe zorgfuncties: ‘begeleiding’ en ‘behandeling’. Het doel van de nieuwe functie ‘begeleiding’ is niet langer om de zelfredzaam-heid én participatie van mensen te bevorderen, maar alleen nog maar de zelfredzaamheid. De nieuwe functie 'begeleiding' is voor mensen die matige of zware beperkingen onder-vinden bij:

  • sociale redzaamheid
  • bewegen en verplaatsen
  • psychisch functioneren
  • geheugen of oriëntatie
  • matig of zwaar probleemgedrag vertonen

Onder de AWBZ-zorg vallen vanaf 1 januari 2009 dus nog maar 5 'zorgfuncties'. Het maakt niet uit of die in een instelling geleverd worden of daarbuiten:

  1. begeleiding > bij dagindeling, in groepen of individueel
  2. persoonlijke verzorging > wassen, aankleden, medicijngebruik, toiletbezoek
  3. verpleging > wondverzorging, injecties
  4. behandeling > herstel, verbetering, terugvalpreventie, revalidatie
  5. zorg met verblijf > in instellingen, verzorging- of verpleeghuizen

naar boven

Veranderingen in de functie ‘begeleiding’

Van de functie 'begeleiding' uit de AWBZ zijn steeds meer mensen gebruik gaan maken. Die begeleiding is feitelijk bedoeld voor mensen met matige of ernstige beperkingen. Dat zijn mensen die zónder begeleiding grote kans lopen op verwaarlozing of opname in een  in-stelling. Omdat de laatste jaren ook steeds meer mensen met lichte beperkingen ‘oneig-enlijk’ gebruik maken van de begeleiding, is de AWBZ te duur geworden. Zo duur, dat het ten koste gaat van die mensen voor wie de AWBZ eigenlijk bedoeld is. Om daar iets aan te doen is in 2009 de 'pakketmaatregel begeleiding' doorgevoerd. Wie wil weten welke tarieven er voor de functie begeleiding per uur en per klasse zijn, kan dat vinden op de site van opent in een nieuw venster Per Saldo

naar boven

Verandering in aantal uren begeleiding

AWBZ-begeleiding wordt in dagdelen en in uren gegeven. Het maximale aantal dagdelen blijft 9 dagdelen per week. Het aantal uren  kan wél veranderen. Om te wennen aan deze verandering en in de directe omgeving alternatieven te zoeken (mantelzorg) is er een gewenningsperiode van kracht.

naar boven

Veranderingen in de ‘grondslag psychosociaal’

Mensen die vanwege psychosociale problemen recht hadden op de oude ABWZ-functie 'ondersteunende begeleiding' of op 'persoonlijke verzorging', moeten daarvoor sinds 1 januari 2009 bij het WMO-loket van de gemeente zijn. Dat geldt voor mensen in de maatschappelijke opvang, verslavingszorg, vrouwenopvang of uit ontregelde gezinnen. Voor deze groepen geldt geen gewenningsperiode. In 2008 ging 2% van de AWBZ-zorg naar deze groepen. 

naar boven

Veranderingen in de eigen bijdrage

Vanaf 21 juni 2010 gaat iedere volwassene die thuis woont en AWBZ-begeleiding in natura ontvangt een eigen bijdrage betalen. (Voor de functies 'persoonlijke verzorging' en 'verpleging' in de AWBZ bestond die eigen bijdrage al.) De eigen bijdrage voor een alleenstaande met een minimuminkomen is € 17,60 per periode van vier weken. Als er al een eigen bijdrage wordt betaald over andere AWBZ-functies (of hulp vanuit de WMO) dan komt deze extra eigen bijdrage te vervallen.

Eigen bijdrage bij verblijf

De eigen bijdrage moet ook betaald worden als iemand langer dan één jaar in een ggz-instelling, ziekenhuis of in een beschermde woonomgeving verblijft. De eigen bijdrage is vanaf de eerste dag van verblijf verschuldigd. Er is een hoge en een lage eigen bijdrage. De hoge is voor mensen bij wie de kans klein is dat zij ooit weer zelfstandig zullen gaan wonen. De lage is voor mensen bij wie de kans groot is dat zij binnen redelijke termijn  terugkeren naar de eigen woonruimte.  De lage eigen bijdrage is minimaal € 144,40 en maximaal
€ 758,60 per maand. Het maximale bedrag voor de hoge eigen bijdrage is € 2.081,60.
Voor de hoge eigen bijdrage is geen minimum vastgesteld. De gegevens over het inkomen worden verstrekt door de Belastingdienst. Omdat het enige tijd kan duren voordat de Belastingdienst de volledige gegevens kan verstrekken, wordt er eerst een 'voorlopige eigen bijdrage' opgelegd. Zodra de definitieve gegevens bekend zijn, volgt een eindafrekening.

Zelf uitrekenen

Op de website van het opent in een nieuw venster CAK staat de nieuwe rekenhulp. Daarmee kunt u uw eigen bijdrage berekenen.  

Eigen bijdrage voor thuiswonende PGB-houders

PGB-budgethouders (met een PGB voor begeleiding) betalen al vanaf 1 januari 2010 een eigen bijdrage. In verband met de invoering van de 'Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten' (Wtgc) is er een korting op de eigen bijdragen van 8% voor mensen van 65 jaar en ouder, en 16% voor mensen jonger dan 65. Zie ook bij Wtcg.  

naar boven

Wat zijn lichte, matige of ernstige beperkingen?

Om in de AWBZ te kunnen bezuinigen moeten er uniforme criteria voor de indicatiestelling worden opgesteld. De grote discussie die momenteel door alle betrokken instellingen wordt gevoerd is wanneer beperkingen licht, matig of zwaar zijn. Daar is zeker nog geen overeen-stemming over. Het opent in een nieuw venster LPGGz vindt dat de criteria voor licht, matig en zwaar niet helder en eenduidig zijn en daarom niet zullen leiden tot uniforme indicatiestelling. De grens tussen lichte, matige en zware beperkingen wordt in theorie bepaald door het ministerie van VWS.

naar boven

Op welke onderdelen worden die beperkingen beoordeeld?

Eerst stelt het Centrum Indicatiestelling Zorg ( opent in een nieuw venster CIZ) of het Bureau Jeugdzorg ( opent in een nieuw venster BJZ) de ziekte, aandoening of beperking vast. Daarna wordt de mate van beperking op vijf onderdelen beoordeeld: 

  • sociale redzaamheid (de regie over het eigen leven, sociale contacten)
  • bewegen en verplaatsen (het zelfstandig voortbewegen)
  • probleemgedrag (destructief, dwangmatig, grensoverschrijdend of agressief )
  • psychisch functioneren (denken, concentreren en waarnemen)
  • geheugen- en oriëntatiestoornissen (geheugen en bewustzijn) 

naar boven

Krijgt iemand met een lichte beperking nog ondersteunende begeleiding?

Alleen mensen met matige of ernstige beperkingen komen nog in aanmerking voor begelei-ding uit de AWBZ. Iedereen die een indicatiebesluit van het CIZ of van BJZ had, wordt vanaf 1 april 2009 opnieuw geïndiceerd. In de nieuwe situatie krijgen mensen met een lichte beper-king géén indicatie meer voor ondersteunende begeleiding bij beperkingen op het gebied van:

  • persoonlijke verzorging en sociaal leven (eten en drinken, wassen en aankleden)
  • huishoudelijk leven (maaltijden, kleding verzorgen, lichte schoonmaak)
  • maatschappelijk leven (sociale contacten en activiteiten buitenshuis)
  • psychisch welbevinden (depressie, angst, eenzaamheid)

Die vormen van begeleiding zijn overgeheveld naar de WMO en worden door gemeenten uitgevoerd.   naar boven

Wie bepaalt of ik recht heb of hou op begeleiding?

Vanaf 1 april 2009 worden mensen in de AWBZ opnieuw geïndiceerd door het CIZ of Bureau Jeugdzorg. Ook jongeren (en hun ouders) kunnen dus door de pakketmaatregelen getroffen  worden. Het CIZ of Bureau Jeugdzorg beoordeelt of mensen recht hebben (of houden) op begeleiding. Mensen met een (oud) indicatiebesluit 'ondersteunende begeleiding' en/of 'activerende begeleiding' (dat doorloopt na 1 januari 2010) ontvangen een brief met het verzoek een nieuwe indicatie aan te vragen. Het CIZ of Bureau Jeugdzorg bekijkt dan of die mensen nog steeds in aanmerking komen voor de nieuwe functie 'begeleiding'. Binnen twee maanden wordt een nieuw indicatiebesluit afgegeven. Het CAK en Bureau Jeugdzorg verwachten eind november 2009 deze hele operatie afgerond te hebben. Om mensen niet plotseling te confronteren met de verandering is 2009 een overgangsjaar.

naar boven

Wat zijn de gevolgen voor mij?

De veranderingen van de AWBZ-begeleiding kunnen voor u het volgende betekenen:

  • U krijgt een nieuwe indicatie en er verandert niets aan de begeleiding. 
  • U krijgt een nieuwe indicatie waarbij het aantal uren begeleiding minder wordt. 
  • U krijgt geen nieuwe indicatie en daarom ook geen AWBZ-begeleiding meer, omdat uw beperkingen te licht zijn om nog langer voor deze begeleiding in aanmerking te komen. Dan kunt u naar het WMO-loket van uw gemeente. 

naar boven

Ik krijg na herindicatie geen AWBZ-begeleiding meer, wat nu?

Als u geen nieuwe indicatie begeleiding krijgt, moet u die begeleiding op een andere manier regelen. Bijvoorbeeld door hulp te zoeken in de naaste omgeving, of bij de gemeente (via de WMO). Er is afgesproken dat deze mensen daar ondersteuning bij kunnen krijgen van opent in een nieuw venster MEE.

naar boven

Is er een gewenningsperiode?

Is er een overgangsperiode voor mensen die het recht op AWBZ-begeleiding verliezen? Om mensen niet plotseling met de veranderingen te confronteren is 2009 een overgangsjaar. Zo heeft iedereen ruim de tijd om zich voor te bereiden op de verandering. Die gewennings-periode is als volgt geregeld:

  • Mensen die vóór 1 juli 2009 het recht op AWBZ-begeleiding verliezen, krijgen een gewenningsperiode van 6 maanden
  • Mensen die tussen 1 juli en 30 september 2009 het recht op AWBZ-begeleiding verliezen, krijgen een gewenningsperiode van 3 maanden
  • Mensen die tussen 1 oktober en 31 december 2009 het recht op AWBZ-begeleiding verliezen, krijgen een gewenningsperiode van maximaal 3 maanden

Die periode begint op het moment dat de indicatie vervalt en eindigt in alle gevallen op 31 december 2009. De gewenningsperiode is dus alleen bedoeld voor mensen die géén nieuwe indicatie krijgen voor AWBZ-begeleiding. Wie alleen minder uren begeleiding krijgt, komt niet voor de gewenningsperiode in aanmerking. Ook mensen uit de grondslag psychosociaal krijgen geen gewenningsperiode.  naar boven

Ik wil bezwaar maken tegen het indicatiebesluit

Wat als u het niet eens bent met de inhoud van het indicatiebesluit van het CIZ? Dan is het  mogelijk om een bezwaarschrift in te dienen tegen het indicatiebesluit. Dat kan binnen een termijn van zes weken. Die mogelijkheid staat ook in de brief die u van het CIZ heeft ontvangen met uw nieuwe indicatie. Levert het bezwaarschrift niet op wat u ervan had gehoopt, dan is het mogelijk in beroep te gaan bij de rechter. Sommige mensen zijn niet handelingsbekwaam. Zij kunnen niet zelf bezwaar aantekenen maar zijn afhankelijk van familie, direct betrokkenen of een cliëntenondersteuner.  naar boven

Ik wil een klacht indienen over het indicatiebesluit

Het CIZ heeft een klachtencommissie. NB: een klacht is iets anders als een bezwaar. Een klacht gaat over hoe de indicatie is afgehandeld (bijv. informatievoorziening, bejegening). Een bezwaar gaat over de inhoud van het indicatiebesluit. Informatie over klachten, bezwaar en beroep staan op de site van het CIZ.     naar boven

               Vragen? Klachten? Bel 0900-0401208

                        Maandag t/m donderdag van 10.00 tot 14.00 uur
                                                  1 cent per minuut


 

 

 

 
       Eigen bijdrage ABWZ? opent in een nieuw venster

        Bereken uw eigen bijdrage

        Wie moet nou wanneer en waarom een eigen
        bijdrage betalen en hoeveel? Dat kunt u met de
        rekenhulp van het opent in een nieuw venster CAK uitrekenen.

        Kan de Mantelzorger dit aan?

        Wat zijn de gevolgen voor mantelzorgers bij het 
        wegvallen van de AWBZ-begeleiding? Zij moeten
        immers op zoek naar alternatieven...Lees opent in een nieuw venster hier het
        rapport van Movisie, Expertisecentrum         Mantelzorg en Vilans. 

        opent in een nieuw venster Persbericht: Wegvallen AWBZ-zorg 
        opent in een nieuw venster Rapport - Najaarspeiling 2009 AWBZ
        opent in een nieuw venster Rapport - Voorjaarspeiling 2009 AWBZ
         opent in een nieuw venster Kamerstuk: Nadere uitwerking toekomst AWBZ

        Links

        opent in een nieuw venster CIZ  
        opent in een nieuw venster Bureau Jeugdzorg
        opent in een nieuw venster Postbus 51
        opent in een nieuw venster Regelhulp
        opent in een nieuw venster RIBW's
        opent in een nieuw venster CAK

      

   

         
        

        

Terug naar vorige pagina